کدهای خطای اینورتر و کنترل دور موتورها لزوماً به معنای یک خرابی بزرگ نیستند؛ بلکه زبان ارتباطی دستگاه برای اطلاعرسانی یک وضعیت خاص و جلوگیری از آسیبهای جدیتر به موتور و خود درایو هستند. اما برای عیبیابی بابد نسبت به این خطاها شناخت کافی را داشته باشید تا مشکل را برطرف نمایید. در این مقاله از سایت آرمان بنیان اکسین به عنوان یک شرکت اتوماسیون صنعتی به بررسی کدهای خطای درایو کنترل دور موتور خواهیم پرداخت و درمورد نحوه رفع آنها نیز توضیحاتی ارائه خواهیم داد. همراه ما باشید!
چرا اینورترها خطا میدهند؟
خطاهای اینورتر از پنج منبع اصلی سرچشمه میگیرند. اولین و شایعترین دلیل، مشکلات مربوط به برق ورودی است که شامل افت ولتاژ شدید، قطع گذرا یا پایدار یکی از فازها، عدم تعادل ولتاژ بین فازها و اتصالات قدرت شل در ترمینالهای ورودی میشود.
دومین عامل، اشکالات مربوط به بار و موتور است. این موارد شامل اتصال کوتاه در کابل یا سیمپیچ موتور، بارگذاری بیش از حد و ناگهانی، یا مشکلات مکانیکی مانند قفل شدن روتور موتور (Stalled) و گرفتگی در بخشهایی مانند پمپ، فن یا کانوایر است.
دلیل سوم، شرایط نامناسب محیطی است. دمای بیش از حد بالا یا پایین محیط، تهویه ناکافی در تابلو برق که منجر به حبس شدن گرما میشود، و همچنین وجود گرد و غبار یا رطوبت زیاد، همگی میتوانند عملکرد سیستم خنککننده را مختل کرده و باعث بروز خطا شوند.
چهارمین عامل کلیدی، تنظیمات اشتباه پارامترهای خود اینورتر است. تنظیم زمان شتاب یا توقف (ACC/DEC) بسیار کوتاه، اعمال گشتاور اولیه (Boost) بیش از حد، یا تنظیم نادرست محدودیت جریان، میتواند فشار ناگهانی و غیر مجازی به دستگاه وارد کند.
در نهایت، استهلاک طبیعی و فرسودگی قطعات داخلی مانند خازنهای باس DC و فنهای خنککننده، پس از چند سال کارکرد، امری اجتنابناپذیر است و میتواند منجر به بروز خطاهای مختلفی شود.
جدول کامل کدهای خطای اینورتر
در جدول زیر میتوانید لیست خطاهایی که امکان دارد روی نمایشگر اینورتر مشاهده کنید را ببینید که همراه با توضیحات آورده شدهاند.
راهنمای خطاها و عیبیابی اینورتر
کد/نام خطا | دلایل احتمالی بروز خطا | راهحلهای قدم به قدم |
---|---|---|
دستگاه روشن نمیشود | ۱. برق ورودی قطع است. ۲. فیوز یا مدارشکن ورودی عمل کرده. ۳. اتصالات سیمهای ورودی شل است. ۴. برد تغذیه داخلی اینورتر آسیب دیده. | ۱. ولتاژ هر سه فاز ورودی را چک کنید. ۲. فیوزها و مدارشکن را بررسی و در صورت نیاز ریست یا تعویض کنید. ۳. تمام اتصالات ورودی را آچارکشی کنید. ۴. اگر برق ورودی وصل است ولی نمایشگر روشن نمیشود، با متخصص تماس بگیرید. |
OC (Overcurrent) اضافه جریان | ۱. زمان شتابدهی (ACC) خیلی کوتاه است. ۲. بار مکانیکی ناگهانی یا قفل شدن موتور. ۳. اتصال کوتاه در کابلهای خروجی یا سیمپیچ موتور. ۴. تنظیمات گشتاور (Boost) بیش از حد است. | ۱. پارامتر زمان شتابدهی را افزایش دهید. ۲. بار مکانیکی را بررسی و موانع را رفع کنید. ۳. کابلها و عایق موتور را با میگر چک کنید. ۴. مقدار پارامتر Voltage Boost را کاهش دهید. |
OV (Overvoltage) اضافه ولتاژ | ۱. زمان توقف (DEC) خیلی کوتاه است (به خصوص در بارهای با اینرسی بالا). ۲. نوسان شدید و ناگهانی در ولتاژ ورودی شبکه. ۳. عدم وجود یا خرابی مقاومت ترمز. | ۱. پارامتر زمان توقف را افزایش دهید. ۲. از ویژگی توقف خودکار (در صورت وجود) استفاده کنید. ۳. مقاومت ترمز مناسب را نصب یا در صورت خرابی، تعویض کنید. |
OH (Overheating) اضافه حرارت | ۱. فن خنککننده خراب یا مسدود شده. ۲. دمای محیط بالا یا تهویه تابلو برق نامناسب. ۳. تجمع گرد و غبار روی هیتسینک. ۴. فرکانس سوئیچینگ بالا تنظیم شده. | ۱. عملکرد فن را بررسی و در صورت نیاز آن را تمیز یا تعویض کنید. ۲. از تهویه مناسب تابلو مطمئن شوید. ۳. هیتسینک را با هوای فشرده خشک تمیز کنید. ۴. فرکانس کریر را در پارامترها کاهش دهید. |
OL (Overload) اضافه بار | ۱. بار مداوم و سنگین روی موتور. ۲. عدم تطابق توان اینورتر و موتور. ۳. مشکل مکانیکی در گیربکس یا یاتاقانها. | ۱. بار روی موتور را کاهش دهید. ۲. از تناسب توان درایو و موتور اطمینان حاصل کنید. ۳. بخش مکانیکی را بررسی کنید. ۴. تنظیمات جریان اضافه بار را چک کنید. |
UV (Undervoltage) کاهش ولتاژ | ۱. افت ولتاژ ناگهانی در شبکه برق ورودی. ۲. اتصالات شل در ترمینالهای ورودی. ۳. قطع شدن یکی از فازها برای لحظاتی. | ۱. ولتاژ ورودی سه فاز را اندازهگیری کنید. ۲. تمام اتصالات ورودی را آچارکشی کنید. ۳. پارامترهای مدیریت افت ولتاژ را تنظیم کنید. |
GF (Ground Fault) خطای اتصال زمین | (بسیار خطرناک!) ۱. آسیب دیدن عایق کابل موتور. ۲. رطوبت یا آلودگی در جعبه ترمینال موتور. ۳. آسیب دیدن سیمپیچ داخلی موتور. | ۱. ابتدا برق را کاملاً قطع و باس DC را تخلیه کنید. ۲. کابل موتور و موتور را با میگر تست کنید. ۳. جعبه ترمینال موتور را باز، تمیز و خشک کنید. |
Phase Loss خطای قطع فاز | ۱. سوختن فیوز در یکی از فازهای ورودی یا خروجی. ۲. قطع بودن یکی از فازها از طرف شبکه. ۳. شل بودن اتصالات ترمینالها. | ۱. فیوزها را بررسی کنید. ۲. ولتاژ هر سه فاز را چک کنید. ۳. اتصالات را محکم کنید. |
Encoder Error خطای انکودر | ۱. خرابی انکودر یا کارت انکودر. ۲. اتصال اشتباه یا ضعیف کابل انکودر. ۳. نویز شدید روی کابل انکودر. | ۱. اتصالات کابل انکودر را بررسی کنید. ۲. کابل را از نظر سلامت و شیلد چک کنید. ۳. انکودر یا کارت آن را تعویض کنید. |
External Fault خطای خارجی (EF) | ۱. فعال شدن ورودی دیجیتال خطا. ۲. فعال شدن کلید توقف اضطراری. | ۱. سنسورها و کلیدهای متصل را بررسی کنید. ۲. وضعیت توقف اضطراری را چک کنید. ۳. سیمکشی ورودیها را بازبینی کنید. |
صدای غیرعادی | ۱. فن کثیف یا خراب. ۲. لرزش بدنه به دلیل شل بودن پیچها. ۳. نویز الکتریکی از تنظیمات فرکانس. | ۱. فن را تمیز و بررسی کنید. ۲. پیچها را محکم کنید. ۳. فرکانس سوئیچینگ را تغییر دهید. |
موتور نمیچرخد | ۱. فرمان RUN نمیرسد. ۲. فرکانس مرجع صفر است. ۳. مدار خروجی باز است. ۴. پارامترها اشتباه تنظیم شدهاند. | ۱. ورودیهای دیجیتال را چک کنید. ۲. مقدار فرکانس را بررسی کنید. ۳. مسیر خروجی تا موتور را بررسی کنید. ۴. پارامترهای کنترل موتور را بازبینی کنید. |
بوق زدن ممتد | ۱. هشدار ثانویه خطاها مانند اضافه بار یا حرارت بالا. ۲. خطای باتری بکآپ یا حافظه در برخی مدلها. | ۱. کد خطای اصلی را شناسایی و رفع کنید. ۲. دفترچه راهنمای دستگاه را بررسی کنید. |
نیاز به راهنمایی تخصصی دارید؟
برای عیبیابی دقیق یا هماهنگی جهت تعمیرات، با ما تماس بگیرید.
لیست جامع کدهای خطای اینورترهای پرکاربرد در ایران
هر برند از اینورتر، سیستم کدگذاری خطای منحصر به فرد خود را دارد. شناخت این کدها به شما کمک میکند تا بدون اتلاف وقت، مستقیماً به سراغ منبع مشکل بروید. در این بخش، یک لیست کامل از خطاهای برندهای مطرح در صنعت ایران را گردآوری کردهایم. لازم به ذکر است که امروزه کیفیت و عملکرد بسیاری از مدلهای اینورتر ساخت ایران نیز قابل رقابت بوده و از مزیت خدمات پس از فروش در دسترس برخوردارند. در شرکت آرمان بنیان اکسین انواع اینورتر ایرانی با کیفیت به فروش رسیده و با قیمت بسیار مناسب نسبت به نمونههای خارجی در دسترس شما قرار میگیرد.
- اینورترهای تکو (TECO)
- اینورترهای الاس (LS)
- اینورترهای اینوت (INVT)
- اینورترهای دلتا (Delta)
- اینورترهای اکسین درایو (OXIN DRIVE)
- اینورترهای دانفوس (Danfoss)
- اینورترهای دلکسی (Delexy)
- اینورترهای سانیو (Sanyo)
OV (اضافه ولتاژ):
- مفهوم: اضافه ولتاژ در باس DC (هنگام توقف یا کارکرد).
- راهحل: زمان توقف (DEC) را افزایش دهید؛ از مقاومت ترمز مناسب استفاده کنید؛ توان اینورتر را متناسب با بار انتخاب کنید.
LV (کاهش ولتاژ ورودی):
- مفهوم: ولتاژ ورودی کمتر از حد مجاز است.
- راهحل: ولتاژ شبکه ورودی را بررسی کنید.
OH (گرمای بیش از حد):
- مفهوم: دمای داخلی اینورتر بیش از حد مجاز بالا رفته است.
- راهحل: فن دستگاه را چک کرده و در صورت نیاز تمیز یا تعویض کنید؛ تهویه تابلو و دمای محیط را بهبود دهید؛ بار روی موتور را کاهش دهید.
OC (اضافه جریان):
- مفهوم: جریان خروجی به صورت لحظهای بسیار بالا رفته است.
- راهحل: زمان شتاب (ACC) را افزایش دهید؛ بار مکانیکی و سلامت موتور را بررسی کنید؛ سیمبندی خروجی را از نظر اتصال کوتاه چک کنید.
OL (اضافه بار):
- مفهوم: جریان بالا به صورت پایدار و طولانی مدت از موتور یا اینورتر کشیده میشود.
- راهحل: توان موتور و درایو را متناسب با بار انتخاب کنید؛ پارامترهای حفاظتی اضافه بار را صحیح تنظیم کنید؛ بار مکانیکی را کاهش دهید.
بسیاری این خطا را با اضافه جریان (OC) اشتباه میگیرند. تفاوت اصلی در این است که خطای اضافه بار (OL) یک رویداد لحظهای نیست، بلکه نشاندهنده کشیدن جریان بیش از حد مجاز به صورت پایدار و برای مدتی طولانی است. این وضعیت معمولاً به دلیل کار کردن موتور تحت بار سنگین و مداوم یا وجود مشکلات مکانیکی مزمن مانند خرابی یاتاقانها رخ میدهد.
یکی دیگر از دلایل کلیدی این خطا، عدم تطابق توان اینورتر با موتور و بار است. اگر به این نتیجه رسیدید که درایو شما برای کاربرد مورد نظر ضعیف است، انتخاب یک مدل با توان مناسب، یک سرمایهگذاری ضروری برای جلوگیری از توقفهای مکرر خواهد بود. شما میتوانید برای بررسی مدلهای مختلف و برآورد هزینه، قیمت درایو کنترل دور موتور را در سایت ما مقایسه کنید.
EF (اتصال بدنه):
- مفهوم: نشتی جریان به زمین تشخیص داده شده است.
- راهحل: کابلکشی و عایق موتور را به دقت بررسی کنید.
CTER (خطای سنسور جریان):
- مفهوم: سنسور جریان داخلی دستگاه دچار مشکل شده است.
- راهحل: بهترین راه تماس با کارشناس فنی یا نمایندگی است.
OCT (اضافه جریان):
- راهحل: زمان شتاب را افزایش دهید، بار مکانیکی را بررسی کنید.
OHT (اضافه حرارت):
- راهحل: فن و تهویه را بررسی کنید.
GFT (خطای اتصال زمین):
- راهحل: کابل موتور و عایق آن را با میگر چک کنید.
OUT (خطای فاز خروجی):
- راهحل: اتصالات کابل موتور (U,V,W) را بررسی کنید.
OLT (اضافه بار):
- راهحل: بار مکانیکی را کم کرده و تنظیمات جریان موتور را چک کنید.
FAN (خطای فن خنککننده):
- راهحل: فن را تمیز یا تعویض کنید.
ETH (خطای ارتباط شبکه):
- راهحل: کابل شبکه و تنظیمات ارتباطی را بررسی کنید.
E01 (ولتاژ ورودی غیرمجاز):
- راهحل: ولتاژ شبکه را بررسی کنید.
3401 (ولتاژ DC بیش از حد):
- راهحل: زمان توقف را افزایش دهید یا مقاومت ترمز نصب کنید.
202-203 (خطای شبکه AC):
- راهحل: اتصالات ورودی و ولتاژ شبکه را بررسی کنید.
1001 (خطای اتصال فاز):
- راهحل: اتصالات تمام فازها را در ورودی و خروجی چک کنید.
2003 (اضافه بار موتور):
- راهحل: بار مکانیکی را کاهش دهید و پارامترهای موتور را چک کنید.
3012 (خطای ولتاژ DC):
- راهحل: ولتاژ ورودی و مدار شارژ را بررسی کنید.
3501 (اتصال زمین):
- راهحل: سیستم و اتصالات زمین را بررسی و اصلاح کنید.
6501 (دمای بالای اینورتر):
- راهحل: تهویه و کارکرد فنها را بررسی کنید.
بوق زدن:
- مفهوم: معمولاً به خاطر خطای اضافه بار، خطای زمین یا ولتاژ ورودی ناپایدار است.
- راهحل: کد خطای واضح روی نمایشگر را ملاک قرار داده و به دفترچه راهنمای دستگاه مراجعه کنید.
اضافه جریان (Overcurrent)
علل احتمالی:
- زمان شتابدهی یا کاهش سرعت خیلی کم است.
- تنظیم افزایش گشتاور (Torque boost) یا منحنی V/F مناسب نیست.
- موتور در حال چرخش آزاد، راهاندازی شده است (Flying Start غیرفعال است).
- وجود تداخل الکترومغناطیسی شدید در اطراف درایو.
- تنظیم بهره حد جریان (پارامتر P3-20 در OD1000) خیلی کم است.
راهحلها:
- زمان شتابدهی یا کاهش سرعت را افزایش دهید.
- تنظیمات افزایش گشتاور یا منحنی V/F را اصلاح کنید.
- عملکرد راهاندازی در حال حرکت (Flying start) را فعال کنید یا منتظر توقف کامل موتور بمانید.
- منبع تداخل خارجی را پیدا و حذف کنید.
- بهره حد جریان (P3-20) را بین 20 تا 40 تنظیم کنید.
اضافه ولتاژ (Overvoltage)
علل احتمالی:
- ولتاژ ورودی شبکه بیش از حد بالا است.
- یک نیروی خارجی (مانند وزن در بالابر) موتور را به حرکت در میآورد.
- پارامترهای مربوط به جلوگیری از خطای اضافه ولتاژ به درستی تنظیم نشدهاند.
راهحلها:
- ولتاژ ورودی را در محدوده مجاز تنظیم کنید.
- نیروی خارجی را حذف کرده یا یک مقاومت ترمز (Braking Resistor) مناسب نصب کنید.
- از فعال بودن عملکرد محدودیت ولتاژ (P3-23=1 در OD1000) اطمینان حاصل کنید.
- حد ولتاژ (P3-22) را بین 700 تا 770 ولت تنظیم کنید.
گرمای بیش از حد IGBT (IGBT Overheat)
علل احتمالی:
- دمای محیط بیش از حد بالا است.
- مسیر تهویه و گردش هوا مسدود شده است.
- فن خنککننده آسیب دیده یا از کار افتاده است.
- ماژول IGBT یا سنسور دمای آن آسیب دیده است.
راهحلها:
- دمای محیط را کاهش دهید و از تهویه مناسب تابلو اطمینان حاصل کنید.
- مسیر تهویه و فن را تمیز کنید.
- در صورت نیاز، فن خنککننده یا ماژول IGBT را تعویض کنید (نیاز به تخصص فنی دارد).
افت فاز ورودی (Input Phase Loss)
علل احتمالی:
- یکی از فازهای ورودی قطع شده است.
- مشکل در مدار داخلی (برد درایور، پل یکسوساز و…).
راهحلها:
- اتصالات، کابلها و فیوزهای ورودی را برای هر سه فاز بررسی کنید.
- در صورت سلامت مدار خارجی، با نمایندگی تماس بگیرید.
افت فاز خروجی (Output Phase Loss)
علل احتمالی:
- کابل اتصال بین درایو و موتور قطع یا آسیب دیده است.
- سیمپیچ داخلی موتور آسیب دیده یا سوخته است.
راهحلها:
- کابل خروجی را بررسی کنید.
- مقاومت بین سیمهای موتور (U-V, V-W, U-W) را با اهممتر چک کنید تا از سلامت سیمپیچ مطمئن شوید.
افت بار (Load Loss)
علل احتمالی:
- بار از روی موتور برداشته شده است (مثلاً در پمپها، تسمه پاره شده است).
- جریان خروجی کمتر از سطح تشخیص افت بار (P9-64) است.
راهحلها:
- اتصال مکانیکی بین موتور و بار را بررسی کنید.
- مقدار پارامتر P9-64 و P9-65 (زمان تشخیص) را متناسب با شرایط واقعی تنظیم کنید.
از دست رفتن فیدبک PID (PID Feedback Lost)
علل احتمالی:
- سیگنال فیدبک (مثلاً از سنسور فشار) قطع شده یا مقدار آن از حد تنظیم شده (PA-26) کمتر است.
راهحلها:
- سیمکشی سنسور فیدبک و سلامت خود سنسور را بررسی کنید.
- مقدار پارامتر PA-26 (سطح تشخیص) و PA-27 (زمان تشخیص) را بازبینی کنید.
خطای خارجی (External Fault)
علل احتمالی:
- یک سیگنال از بیرون (مثلاً کلید توقف اضطراری یا سنسور حفاظتی) که روی یکی از ورودیهای دیجیتال (DI) تعریف شده، فعال شده است.
راهحلها:
- وضعیت کلید یا سنسور خارجی مربوطه را بررسی کرده و پس از رفع مشکل، درایو را ریست کنید.
F003 (نوسانات ولتاژ ورودی):
- راهحل: ولتاژ ورودی و پایداری شبکه را بررسی کنید.
1030 (اتصال به موتور):
- مفهوم: اتصال بین اینورتر و موتور قطع یا مشکلدار است.
- راهحل: تمامی اتصالات موتور و اینورتر را بررسی و اصلاح کنید.
2021 (عدم اتصال به شبکه):
- مفهوم: اینورتر نمیتواند به شبکه برق متصل شود.
- راهحل: ولتاژ شبکه و صحیح بودن اتصال کابلها را بررسی کنید.
102 (قطع فاز ورودی):
- راهحل: تمامی فازهای ورودی را بررسی و از اتصال صحیح آنها اطمینان حاصل کنید.
این خطا زمانی رخ میدهد که ولتاژ در یکی از فازهای ورودی (R, S, T) قطع شود یا به شدت افت کند. اینورتر برای محافظت از خود و جلوگیری از کشیدن جریان بیش از حد از دو فاز باقیمانده، متوقف میشود. برای رفع این مشکل، باید ولتاژ هر سه فاز ورودی و همچنین سلامت فیوزها و اتصالات را بررسی کنید.
البته، این موضوع برای درایوهای استاندارد سه فاز صدق میکند. در بسیاری از کارگاهها، مصارف کشاورزی یا کاربردهای خانگی که دسترسی به برق سه فاز وجود ندارد، راه حل ایدهآل استفاده از اینورتر تبدیل برق تک فاز به سه فاز است که به طور خاص برای همین منظور طراحی شده و برق تک فاز ۲۲۰ ولت را به سه فاز ۲۲۰ ولت برای راهاندازی موتور تبدیل میکند.
501 (اضافه بار):
- راهحل: بار متصل به اینورتر را کاهش داده و وضعیت عملکرد دستگاه را تحت بار مناسب بررسی کنید.
702 (ولتاژ DC نامناسب):
- راهحل: ولتاژ باس DC را بررسی و آن را در سطح استاندارد تنظیم کنید.
E08 / 406 (دمای بیش از حد):
- راهحل: سیستم تهویه دستگاه و فنها را بررسی کنید.
321 (خطای ولتاژ ورودی):
- راهحل: ولتاژ ورودی را با دستگاههای اندازهگیری چک و در صورت لزوم تنظیم کنید.
504 (خرابی مدار داخلی):
- راهحل: با کارشناس فنی برای بررسی و تعمیر مدار تماس بگیرید.
خطای سنسور دما:
- راهحل: در صورت خرابی، سنسور دما را تعویض یا تنظیم کنید.
چگونه از بروز خطا در اینورتر جلوگیری کنیم؟
برای افزایش طول عمر اینورتر و جلوگیری از توقفهای ناگهانی، رعایت چند نکته کلیدی در نگهداری پیشگیرانه ضروری است. اقداماتی مانند بازرسی و آچارکشی دورهای اتصالات، تمیزکاری منظم هیتسینک و فنها برای دفع بهتر حرارت و تهیه نسخه پشتیبان از پارامترها برای بازیابی سریع، جزو اصول اساسی نگهداری محسوب میشوند. همچنین، در شبکههای برق ناپایدار، استفاده از تجهیزات حفاظتی مانند چوک ورودی نقش مهمی در محافظت از دستگاه در برابر آسیبهای احتمالی دارد.
نکته: قبل از هرگونه اقدام عملی، رعایت نکات ایمنی حیاتی است. به یاد داشته باشید که خازنهای داخلی اینورتر حتی پس از قطع کامل برق، میتوانند انرژی الکتریکی بسیار خطرناکی را در خود ذخیره کنند. همیشه از قطع بودن تمام منابع تغذیه اطمینان حاصل کرده و با استفاده از یک ولتمتر معتبر، از تخلیه کامل ولتاژ باس DC (رسیدن به زیر ۵۰ ولت) مطمئن شوید. پیروی از دستورالعملهای قفل و برچسبگذاری (Lockout/Tagout) شرکت، برای حفظ جان افراد الزامی است.
نتیجهگیری
شناخت خطاهای اینورتر و داشتن یک راهنمای مدون برای عیبیابی، یک مهارت کلیدی برای کاهش زمان توقف تولید و هزینههاست. امیدواریم این مقاله جامع به شما کمک کند تا با دیدی بازتر و اعتماد به نفس بیشتر با مشکلات درایوهای صنعتی روبرو شوید. به یاد داشته باشید که آرمان بنیان اکسین، به عنوان یک شریک فنی قابل اعتماد، همواره در کنار شماست تا در مراحل انتخاب، راهاندازی، عیبیابی و خرید اینورتر موتور سه فاز، بهترین راهکارها را به شما ارائه دهد.
سوالات متداول